Tiêu chuẩn mới: Thôn, Tổ dân phố cần bao nhiêu hộ dân?
Theo Điều 10 của Nghị định, quy mô số hộ gia đình được quy định rất cụ thể và có sự phân hóa rõ rệt theo từng vùng địa lý để phù hợp với đặc điểm dân cư.
Đứng đầu về yêu cầu số lượng là hai đô thị đặc biệt là Thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Tại đây, mỗi thôn phải có từ 500 hộ gia đình trở lên và mỗi tổ dân phố phải đạt từ 700 hộ gia đình trở lên mới đủ điều kiện tiêu chuẩn.
Như vậy, chiếu theo quy định áp dụng riêng cho địa bàn đô thị đặc biệt, xã Thanh Oai thuộc Thành phố Hà Nội sẽ phải thực hiện rà soát và sắp xếp các đơn vị trực thuộc đạt mức tiêu chuẩn tối thiểu là từ 500 hộ gia đình trở lên đối với thôn và từ 700 hộ gia đình trở lên đối với tổ dân phố.
Ai có thẩm quyền quyết định việc nhập, tách, đổi tên?
Thay vì quy trình phức tạp trước đây, Nghị định 185/2026/NĐ-CP đã phân cấp mạnh mẽ nhằm tăng tính chủ động cho cơ sở. Theo đó, Hội đồng nhân dân cấp xã chính là cơ quan có thẩm quyền cao nhất trong việc quyết định thành lập, sắp xếp, tổ chức lại, giải thể, đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố hoặc ghép các cụm dân cư trên địa bàn mình quản lý.
Riêng đối với các mô hình đặc thù như tại các đặc khu không tổ chức cấp chính quyền địa phương, thẩm quyền này sẽ thuộc về Ủy ban nhân dân đặc khu.
Dựa trên Chỉ thị số 21/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, các cơ quan chức năng đang triển khai các bước theo dòng thời gian vô cùng chặt chẽ để đảm bảo tính đồng bộ.
Mở đầu lộ trình là mốc trước ngày 25/5/2026, Bộ Công an đã phối hợp với Bộ Nội vụ và các địa phương để hướng dẫn việc rà soát, kiện toàn, bố trí lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở sao cho phù hợp với việc sắp xếp thôn, tổ dân phố. Ngay sau đó, trước ngày 26/5/2026, Bộ Nội vụ đã hoàn thành việc tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định quy định về tổ chức, hoạt động và các chế độ chính sách đi kèm.
Bước sang giai đoạn triển khai trực tiếp, trước ngày 31/5/2026, các địa phương sẽ kết thúc hoạt động đối với những người hoạt động không chuyên trách tại cấp xã thuộc diện phải sắp xếp. Tiếp theo, trước ngày 10/6/2026, UBND các tỉnh, thành phố sẽ phải hoàn thành việc rà soát toàn bộ thôn, tổ dân phố trên địa bàn, đồng thời xây dựng Phương án tổng thể để báo cáo cấp ủy cùng cấp trước khi chính thức ban hành.
Cuối cùng, mốc thời gian quan trọng nhất và ảnh hưởng trực tiếp đến người dân là trước ngày 30/6/2026. Trong khoảng thời gian này, dưới sự chỉ đạo của UBND các tỉnh, thành phố, UBND cấp xã phải hoàn thành việc xây dựng Đề án sắp xếp, tổ chức lấy ý kiến Nhân dân và trình HĐND cấp xã thông qua để bảo đảm tính công khai, minh bạch.
Nghị định 185/2026/NĐ-CP khẳng định việc sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc dân chủ, công khai, minh bạch.
UBND cấp xã bắt buộc phải tổ chức lấy ý kiến của người dân về các Đề án thành lập, nhập, tách hoặc các Phương án đổi tên, ghép cụm dân cư bằng các hình thức phù hợp theo quy định của pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở. Toàn bộ ý kiến của người dân phải được tổng hợp, tiếp thu và giải trình đầy đủ trước khi trình HĐND cấp xã xem xét thông qua tại kỳ họp gần nhất.
Việc đổi tên thôn, tổ dân phố cũng sẽ được thực hiện một cách linh hoạt trong trường hợp bị trùng tên trong cùng một đơn vị hành chính cấp xã, hoặc thực hiện theo đúng nguyện vọng, mong muốn của chính người dân tại địa phương đó.
Mọi phương án sắp xếp đều hướng tới mục tiêu ổn định chính trị, bảo đảm an ninh trật tự, không làm xáo trộn đời sống và đặc biệt là nâng cao hiệu quả phục vụ Nhân dân của chính quyền cơ sở. Người dân hãy chủ động theo dõi các thông báo tại loa truyền thanh hoặc nhà văn hóa để thực hiện quyền dân chủ của mình trong tháng 6 này!
Ghi nhận thực tế tại địa bàn xã Thanh Oai, địa phương hiện đang quản lý tổng cộng 28 thôn và tổ dân phố. Chiếu theo các tiêu chuẩn mới và nghiêm ngặt của Nghị định 185/2026/NĐ-CP, chính quyền xã Thanh Oai sẽ tiến hành rà soát lại toàn bộ quy mô số hộ dân cụ thể tại từng thôn và tổ dân phố của mình. Dựa trên kết quả rà soát thực tế này, ngay trong tháng 6/2026, UBND xã sẽ lên phương án chi tiết để sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị này sao cho đạt chuẩn theo đúng quy định, đồng thời bảo đảm tính hài hòa với các yếu tố lịch sử, văn hóa truyền thống, tạo sự thuận lợi tối đa cho đời sống sinh hoạt của người dân trên địa bàn.