Diễn biến thời tiết cuối tháng 4 trời âm u, có không khí lạnh cuối mùa tăng cường, có mưa rào và tạo điều kiện thuận lợi cho các loại sâu bệnh hại phát sinh gây hại trên lúa xuân đặc biệt ở những ruộng thừa đạm, lúa xanh tốt. Giai đoạn này cần lưu ý một số đối tượng sâu bệnh hại như sau:
1. Đạo ôn cổ bông
Bệnh đã phát sinh trên lá gây hại trên một số giống nhiễm như: TBR 225, J02 và các giống nếp thơm với tỷ lệ bệnh trung bình 3%, cao 10-15%, cục bộ >30% lá.… đây là nguồn bệnh lây lan sang cổ bông làm ảnh hưởng rất lớn đến năng suất lúa. Trong thời gian tới vẫn có những đợt không khí lạnh tăng cường, điều kiện thời tiết âm u, độ ẩm cao rất thuận lợi cho bệnh gây hại và tăng trên diện rộng.
Đề nghị các hộ thành viên đi kiểm tra diện tích lúa của gia đình mình nếu kiểm tra 100 lá bất kỳ phát hiện có 10 lá bị bệnh hoặc 20 bông bất kỳ có 1 bông bị vết bệnh trên cổ bông cần tổ chức phun phòng trừ bằng một trong những loại thuốc có chứa hoạt chất như: Tricyclazole, Propiconazole…. Như: Finia 525 SE, Beam 75 WP… và tuyệt đối dừng bón các loại phân vào giai đoạn này.
Lưu ý: các hộ thành viên kiểm tra kỹ trên giống lúa Nếp thơm, J02, TBR 225, Nếp mới …
2. Bệnh khô vằn
Bệnh đã phát sinh từ đầu tháng 4 và tiếp tục tăng nhanh đến cuối vụ. Tỷ lệ bệnh trung bình: 5%, cao 10-15%, cục bộ >30%. Bệnh thường hại nặng trên các giống có bản lá to, mỏng, góc độ lá rộng, các giống thường bị hại nặng như giống Bắc thơm số 7, Nếp 87, Nếp 97, J02....Những ruộng lúa cấy dày, cấy to cây, những ruộng lúa bón thừa đạm thiếu kali, các ruộng lúa bị hạn, đặc biệt những ruộng lúa bị đổ... thường bị bệnh khô vằn gây hại nặng.
Khi phát hiện có bệnh gây hại với tỷ lệ 20% trở lên (Kiểm tra 100 dảnh hoặc lá lúa, phát hiện có 20 dảnh hoặc lá bị bệnh) thì cần vơ sạch lá gốc, lá bị bệnh cho cây thông thoáng kết hợp phòng trừ bằng một trong các loại thuốc có chứa hoạt chất Hexaconazole, Propiconazole như: Tilt Super 300 EC, Anvil 5 SC…
3. Rầy nâu, rầy lưng trắng
Rầy đã phát sinh và gây hại từ giữa tháng 4, mật độ rầy trung bình 70 con/m2, nơi cao 200-300 con/m2, cục bộ 500 con/m2 rầy đang ở tuổi 3, 4, 5. Rầy mật độ cao đăc biệt trên các giống BT số 7, Nếp thơm, khang dân.
Dự kiến trong thời gian tới độ ẩm không khí cao, oi bức là điều kiện rất thuận lợi cho rầy nâu, rầy lưng trắng phát triển mạnh và gây hại nặng trên diện rộng.
Đề nghị các hộ thành viên kiểm tra kỹ diện tích lúa của gia đình mình, chú ý các ruộng cấy to, cấy dày, đầu cống nước, thừa đạm, ruộng đã bị vụ trước, nếu phát hiện rầy với mật độ rầy trên 1500 con/m2 cần xử lý bằng một trong các loại thuốc có chứa hoạt chất Pymetrozine như: Chess 50 WG, Cheestar 50 WG… khi cây lúa còn khoẻ.
Sau khi sử dụng thuốc 3 ngày cần kiểm tra lại, nếu mật độ rầy vẫn cao trên 1500con/m2 cần xử lý lần 2.
4. Bệnh bạc lá, đốm sọc vi khuẩn.
Thời gian gần đây thời tiết nắng nóng xen kẽ có mưa giông gây dập lá là điều kiện thuận lợi cho bệnh Bạc lá, đốm sọc vi khuẩn gây hại nặng. Bệnh hại ở nhiều giống xong thường hại nặng ở các giống: Bắc thơm số 7, TBR 225, Nếp 87, nếp 97…Trên những ruộng cấy to, cấy dày, thừa đạm, thiếu Kali, lúa phát triển rậm rạp, cây lúa mềm yếu thường bị gây hại nặng.
Hiện nay chưa có thuốc đặc trị bệnh bạc lá và đốm sọc vi khuẩn, các loại thuốc được khuyến cáo sử dụng trên thị trường chỉ có tác dụng phòng bệnh sau các trận mưa gió to hoặc khi bệnh mới xuất hiện (tỷ lệ bệnh dưới 5%)mới có tác dụng. Để phòng bệnh có thể dùng một số loại thuốc có hoạt chất Bismerthiazol, Copper huydroxide, … như: Xanthomix 20WP, PN - Balacide 32 WP,... kết hợp giữ mực nước nông trên ruộng từ 3 – 5 cm, bón thêm vôi bột từ 10 – 15 kg/sào vào sáng sớm khi cây lúa còn ướt sương để cây lúa khỏe, tăng khả năng chống chịu với bệnh.
Ngoài ra cần theo dõi diễn biến của một số đối tượng sâu bệnh hại khác như: Sâu đục thân, sâu cuốn lá, bọ xít đen, …
Lưu ý: Khi xử lý bằng thuốc BVTV cần sử dụng theo đúng hướng dẫn trên bao bì thuốc và đảm bảo thời gian cách ly và thu gom vỏ bao bì đúng nơi quy định.
Trên đây là hướng dẫn chăm sóc lúa xuân giai đoạn trỗ bông. Đề nghị các HTX, các hộ thành viên chủ động thực hiện để vụ Xuân đạt năng suất chất lượng cao.